İçerikler

"Qirase" Kürtçe bir kelime olup kaldıraç anlamındadır. QIRASE kelimesi DEMO (Yunanca'da halk) kelimesine eklemlendiğinde ortaya DEMOQIRASE kelimesi ortaya çıkar. Bu da zora dayanan yönetim biçimi demektir.

Oklokrasi terimi Yunanca ”kalabalık anlamına gelen ochlos ”kelimesinden türetilmiştir.

Jean Jecques Rousseaunün değimi ile Oklokrasi, bilgisi, becerisi yetkinliği olmayan geniş halk yığınlarının desteğini alan popülist siyasetçilerin devlet yönetiminde mutlak güç sahibi olduktan sonrainşa etikleri yapının adıdır. Romalı tarihçi Polybius(m.ö. 208- 126) demokrasi yerine aşağılayıcı bir tabir olan oklokrasi’yikullanır. Platon’nun söylemi ile Oklokrasi
kısacası ayak takımının hâkimiyetidir. Demokrasiden bağımsız bir şey değil, daha çok yozlaşmış bir demokrasi olarak değerlendirmek ve toplumun sağlıklı işleyişini tehdit eden bir yönetim biçimi gibi duruyor. Bu tür yönetimlerde genellikle kitlelerin kısa vadeli duygularına hitap eden liderler etkin rol oynar. Oklokratik yönetimlerde kararlar sağduyudan ziyade halkın
öfkesi, iktidara gelecek tepkileri, kendi destekçileri içinden gelecek eleştirileri dikkate alarak alınmaktadır. Bu durum hukuk kurallarının, akılcı düşüncenin önüne geçerek sağlıklı bir toplum yapısına zarar verebileceği gibi, toplumu istikrarsızlığa’da sürükler. Günümüz dünyasının politik döngüsünde toplumları doğru, olması gerektiği gibi şeffaf yönetemediğiniz
zamandemokrasinin geleceği yer bu yönetim biçimidir. Böğle bir döngüde daha ’da ileri seviyelerde yönetim boşluğu oluşur ve boşluktan yararlanan bir uyanık çıkar ve yönetimi ele alır. Bu kişi Tiran olur ve ülkeyi toplumu tiranlığa götürür.

Platon’un ayak takımının yönetimi" olarak tarif ettiği oklokrasi, bilgisi ve yetkinliği olmayan kişilerin yönettiği bir hükümet biçimini anlatmak için kullanır. Genellikle seçim ile sandıkta geniş halk kitlelerinin desteğini elde eden hükümetler mutlak güce sahip olduktan sonra, ülkelerini uzun ve geniş bir dönem içerisinde oklokrasiye götürürler. Bunun en önemli
sebebi ise eğitim seviyesinin düşmesi, nüfusun kontrolsüz artması ve nüfusun entelektüel seviyesinin düşmesi veya eskisi gibi artmamasıdır.


Linç kültürü, bilgi çarpıtma üzerinden kültürel, dini, sosyal mühendislik ve yolsuzluklar oklokrasinin olmazsa olmaz ögeleridir.

Aslında temel mesele, erkin halkın eline geçmesiyle ve halkın içerisinde bilgisi olmadan fikri olan kişi sayısının, bilgisi olup yetkisi olan kişi sayısını aşmasıyla ortaya çıkan ve kendiliğinden oluşan bu tür yönetimler, toplumsal yozlaşmanın önünün alınması engellendiğinden belli bir süre sonra popülist ve ucuz söylemlerin büyük rağbet gördüğü bir toplumsal histeri halini aldığıdır.


Antik Yunan siyasi düşünürleri oklokrasiyi en kötü üç yönetim biçimi arasında saymaktadır. Onlara göre üç kötü yönetim biçimi Tiranlık, Oligarşi ve Oklokrasidir.Üç iyi yönetim biçimi ise Anayasalı Demokrasi, Anayasalı Aristokrasi, Anayasalı Monarşidir. O dönemin düşünürleri siyasi yönetimi iyi veya kötü olarak kategorize ederken hükümet biçiminin hangi toplumsal katmanın çıkarını gözeterek hizmet ürettiğini, yani hükümet biçimi toplum yararına hizmet üretiyorsa iyi, bir gurubun ya da bireyin çıkarına hizmet veya rant üretiyorsa kötüdür. Oklokrasi ekonomik istikrarın, sosyal yaşamda istikrarın, hukuk ve demokratik yaşamdaki düşük yoğunluk, toplumu oluşturan insanlarda hem ekonomik, hem psikolojik açıdan yıkıcı sonuçlar doğurur. Toplumda şiddet eğilimleri artış gösterir. Düzensizlik ve kaosa neden olur. 

Şuan da ülkemizinde oklokrasinin başlarında olduğunu düşünürsek, rıza üretmeyen anlayışlara, iktidar mücadelesi veren popülist siyasi hareketlere mesafe koymaya, yaptıklarını ve söylediklerini sorgulamakta toplumsal fayda var. İktidar ilişkilerinin yaşandığı her yerde rızanın inşası, toplumsal meşruiyetin nasıl elde edileceği, iktidar alanının nasıl genişletileceği temel bir sorun teşkil etmektedir. Meşruiyet, iktidarın sebebi ve devamlılığının teminatıdır. Rıza ise bir araada yaşamanın önkoşulu ve olmazsa olmazıdır. Benzemezleri rızaları olmadan bir arada yaşamaya zorlamak, söz konusu toplumların felaketi olur. Başarısız devletlerde rızanın toplumsal uzlaşmanın, birlikte yaşamanın anahtarı olması gerekirken, RIZA’yı çocuklarına isim olarak verirler. Bu tür toplulukların nüfus kayıtlarında hatırı sayılır sayılarda RIZA ismi bulunmaktadır.


Yayınlanma Tarihi: / Kategori: İçerikler